Vangstregistratie en traceerbaarheid van vangst tot haven

Wat vangstregistratie inhoudt

Vangstregistratie is het vastleggen, op of rond het moment van vangst en verwerking, van wat er is gevangen, waar, wanneer, met welk vistuig en in welke hoeveelheid, zodat elke partij die het vaartuig verlaat kan worden herleid tot haar oorsprong. Het verbindt het operationele werk aan dek met de wettelijke registratie van de visreis en met de handelsdocumenten die de vis aan de wal volgen.

Registratie dient drie doelgroepen tegelijk. Voor visserijcontrole zijn vangsthoeveelheden per soort en gebied nodig voor quotabewaking. Kopers en voedselveiligheidsautoriteiten moeten elke partij kunnen traceren. Consumenten hebben recht op specifieke herkomstinformatie op het etiket. Eén enkele, goed gestructureerde registratie aan boord kan alle drie tegelijk bedienen, wat verklaart waarom de kwaliteit van gegevensregistratie aan boord zo belangrijk is.

De gegevens die per partij worden geregistreerd

Voor elke partij visserijproducten schrijven EU-regels een vastgestelde minimale gegevensset voor: partijnummer, identificatie van de visreis, soort, gebied, vistuig, vangstdatum en nettohoeveelheid. Sinds de herziening van de EU-controleverordening voor de visserij door Verordening (EU) 2023/2842 somt artikel 58, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1224/2009 de informatie op voor partijen producten onder hoofdstuk 3 van de gecombineerde nomenclatuur (verse, gekoelde en bevroren vis en zeevruchten):

Punt (c) heeft betrekking op geïmporteerde producten (IMO-nummer van het vaartuig en vangstcertificaat). Artikel 58, lid 6, schrijft voor dat deze informatie wordt bijgehouden en op digitale wijze beschikbaar wordt gesteld aan de exploitant aan wie het product wordt geleverd en, op verzoek, aan de bevoegde autoriteiten. Artikel 1 van Verordening 2023/2842, dat deze wijzigingen bevat, is van toepassing vanaf 10 januari 2026; de traceerbaarheidsregels voor producten onder de posten 1604 en 1605 (bereide en verduurzaamde vis en schaaldieren) zijn van toepassing vanaf 10 januari 2029.

Wat een partij mag bevatten

Artikel 56 bis stelt de samenstelling van partijen vast. Een partij visserijproducten mag slechts één soort bevatten, met dezelfde presentatievorm, uit hetzelfde relevante geografische gebied en van hetzelfde vissersvaartuig of dezelfde groep vaartuigen. Een afwijking staat toe dat hoeveelheden van meerdere soorten die samen minder dan 30 kg per vangend vaartuig per dag bedragen, uit hetzelfde gebied en met dezelfde presentatie, in één partij worden samengevoegd. Partijen mogen achteraf alleen worden samengevoegd of gesplitst als de traceerbaarheidsinformatie voor de nieuwe partijen beschikbaar blijft.

Van vangst tot haven: waar elke registratie plaatsvindt

Traceerbare registraties worden opgebouwd in een vaste volgorde: visreis, haal, verwerkingspartij, verpakte eenheid en aanlanding, waarbij elk niveau verwijst naar het niveau erboven.

1. Visreis. Het elektronisch visserijlogboek genereert het unieke identificatienummer van de visreis. Op grond van artikel 14 van Verordening 1224/2009, zoals gewijzigd, registreert het logboek onder meer de soort (FAO-alpha-3), het gebied, de datum, het vistuig en de geraamde hoeveelheden in kilogram levend gewicht.
2. Haal. Positie, tijdstip en vistuig worden per visserijactiviteit geregistreerd. Voor vaartuigen van 12 meter of langer worden de aan boord gehouden vangsten per visserijactiviteit geregistreerd.
3. Verwerkingspartij. Gesorteerde en verwerkte vis van één soort, presentatie en gebied wordt gegroepeerd onder een partijnummer. Elke doos of kist wordt gewogen en aan de partij toegewezen.
4. Verpakte eenheid. Elke doos krijgt een etiket met ten minste de partij-identificatie, vaak als barcode, zodat de fysieke eenheid kan worden gekoppeld aan de digitale registratie. Zie Visdozen en -kisten etiketteren op zee.
5. Aanlanding. Op grond van artikel 60 worden visserijproducten bij aanlanding per soort gewogen op goedgekeurde weegsystemen, tenzij een afwijking van toepassing is. De exploitant die de producten weegt, vult voor elke aanlanding een weegregistratie in en bewaart deze gedurende drie jaar.

Logboekramingen en de marge van tolerantie

Gewogen gegevens aan boord verbeteren de nauwkeurigheid van logboekramingen. Artikel 14, lid 3, stelt de toegestane marge van tolerantie tussen logboekramingen en aangelande of geïnspecteerde hoeveelheden vast op 10% per soort, en op 20% voor soorten die aan boord worden gehouden in hoeveelheden van niet meer dan 100 kg levendgewichtequivalent. Logboekcijfers zijn in levend gewicht, terwijl doosgewichten het nettoproductgewicht zijn; wanneer vis is ontweid of gefileerd, verbinden omrekeningsfactoren de twee en moeten deze waar van toepassing worden geregistreerd.

Wat aan consumenten moet worden meegedeeld

Wanneer visserijproducten in de EU aan de eindconsument of aan grootkeukens worden aangeboden, schrijft artikel 35, lid 1, van Verordening (EU) nr. 1379/2013 voor dat het etiket vijf gegevens toont, en de vangstregistratie moet de gegevens bevatten om deze te produceren.

• (a) de handelsbenaming van de soort en de wetenschappelijke naam;
• (b) de productiemethode ('gevangen', 'gevangen in zoet water' of 'gekweekt');
• (c) het gebied waar het product is gevangen en de categorie vistuig uit bijlage III;
• (d) of het product is ontdooid;
• (e) de datum van minimale houdbaarheid, indien van toepassing.

Artikel 38, lid 1, bepaalt dat voor op zee gevangen producten het gebied het subgebied of de sector van de FAO-visgebieden is, aangevuld met een voor de consument begrijpelijke naam of een kaart. Buiten de Noordoost-Atlantische Oceaan (FAO-gebied 27) en de Middellandse Zee en de Zwarte Zee (FAO-gebied 37) volstaat de naam van het FAO-visgebied. Het informatieblad over FAO-gebied 27 toont de subgebieden en sectoren. De vistuigcategorieën in bijlage III zijn zegennetten, trawls, kieuwnetten en soortgelijke netten, omringende netten en ophaalnetten, haken en lijnen, kordevistuig, en fuiken en korven. Vrijwillige informatie zoals de vangstdatum, de aanlandingshaven of de vlaggenstaat mag worden toegevoegd op grond van artikel 39, maar alleen als deze kan worden geverifieerd.

Digitale versus papieren registratie

Digitale registratie is nu in de praktijk de standaard, omdat de EU-wetgeving voorschrijft dat partijgegevens digitaal moeten worden doorgegeven; papier kan aan boord een terugvaloptie blijven, maar niet het officiële registratiesysteem.

Artikel 58, lid 7, verwijst naar identificatiemiddelen "zoals een code, barcode, elektronische chip of soortgelijk instrument of merksysteem", en de GS1-richtlijn voor traceerbaarheid van vis, zeevruchten en aquacultuur beschrijft hoe partijen en handelseenheden kunnen worden geïdentificeerd met open standaarden. Een digitale registratie is maar zo goed als de onderliggende referentiegegevens: soortenlijsten met FAO-codes, correcte gebiedskoppeling en consistente partijnummering zijn belangrijker dan de keuze van software. Wat er per weging moet worden opgeslagen, komt aan bod in Weeggegevens registreren op zee, en het verzenden ervan naar de wal in Ship-to-Shore-gegevens.

Waar de R50 past

Het R50 Catch Label System is het systeem van WPL voor vangstregistratie en etikettering op vissersvaartuigen. Het registreert vangstlocatie, vismethode, gewichten en lengtes, en biedt aangepaste velden voor aanvullende statistieken. Het ondersteunt registreren, sorteren, vullen, verpakken en invriezen aan boord, met optionele GPS- en NFC-sensoren, en vangstgegevens kunnen tijdens de reis naar de wal worden verzonden.

Aan welke regelgevende vereisten een vaartuig moet voldoen, en hoe een registratiesysteem wordt geconfigureerd om deze te ondersteunen, moet per visserij, vlaggenstaat en koper worden beoordeeld; de R50 is een hulpmiddel voor het vastleggen en etiketteren van de gegevens, geen vervanging voor die beoordeling. Zie voor statisch wegen van dozen naast registratie de M2 Series Marine Scale, en voor het bredere proces aan boord de hub over verwerking aan boord.